Voorgeschiedenis
De wortels van de volksuniversiteiten liggen in de tweede helft van de 19e eeuw. In vooruitstrevende wetenschappelijke kringen maakte men zich zorgen over een ‘verborgen tweedeling in de maatschappij’: enerzijds een kleine, bevoorrechte groep van wetenschappelijk geschoolden, anderzijds ‘het volk’, een grote groep van minder ontwikkelden. Op verschillende universiteiten leefde de gedachte dat men zijn kennis ook buiten deze instituten zou moeten uitdragen. Een eerste initiatief hiertoe werd genomen door professor Stuart in Cambridge. In 1871 startte hij de University Extension Movement. Iets later, in 1898, ontstond in Duitsland te Berlijn de Universitätsausdehnung. In België werd een dergelijke beweging gestart in 1892 in Gent. De poorten van de universiteiten gingen open voor ‘het volk’.
 
Nederland
Deze Europese ontwikkeling kende in Nederland aanvankelijk weinig navolging. Het duurde tot 1913 eer de eerste Nederlandse volksuniversiteit in Amsterdam, met steun van de universiteit, werd opgericht. Motor van het Nederlandse volksuniversiteitswerk was professor Steinmetz (1862-1940). Van het begin af was de eerste volksuniversiteit een groot succes en de belangstelling groeide jaarlijks. Steinmetz stond een onderwijsvorm zonder drang tot presteren voor ogen, een vorm van kennisoverdracht waarin gestreefd werd naar wetenschappelijke objectiviteit, begrijpelijk voor brede lagen van de bevolking. Het Amsterdamse voorbeeld ondervond navolging. In tien jaar ontstonden ruim twintig volksuniversiteiten. Op 10 mei 1918 werd de Bond van Nederlandse Volksuniversiteiten opgericht, een initiatief van de Volksuniversiteit Amsterdam in nauwe samenspraak met de volksuniversiteiten in Groningen, Den Haag, Utrecht en Rotterdam.

De Nederlandse volksuniversiteiten nu
Momenteel zijn bijna honderd volksuniversiteiten lid van de Bond van Nederlandse Volksuniversiteiten. In totaal bereiken deze volksuniversiteiten jaarlijks 200.000 tot 250.000 cursisten. Elke volksuniversiteit biedt een grote diversiteit aan cursussen en lezingen, die verzorgd worden door goed opgeleide docenten.

Creaversiteit - Volksuniversiteit Maarssen
Op 23 juni 2009 opgericht door J.C. van Nimwegen-Smallenbroek. Het eerste seizoen ging in september 2009 van start. Op 1 januari 2010 heeft Creaversiteit het cursusproject Vleuten/De Meern van Zuwe Welzijn overgenomen. Dit cursusproject bestond al 30 jaar en verzorgde cursussen, lezingen en workshops in Vleuten en De Meern.

Creaversiteit heeft geen eigen gebouw, maar huurt bij 16 verschillende locaties leslokalen in Maarssen, Vleuten (Vleuterweide), De Meern en de Leidsche Rijn.

Naar schatting zullen er in heel 2010 ongeveer 2000 cursisten de cursussen, lezingen en workshops van Creaversiteit - Volksuniversiteit Maarssen bijwonen.

 print